Nil Caouissin

Goulenn dre gomz – dalc’h an 11 hag an 12 a viz Kerzu 2025.

« Aotrou Prezidant,

En hantergelc’h-mañ hon eus votet, a-unvouezh, ur steuñv evit adperc’hennañ ar yezh.

Ret eo anzav n’eo ket bet tizhet ar pal a 30 000 skoliad en hentadoù divyezhek a-benn 2027, ha n’hall ket mui bezañ tizhet ; gwashoc’h zo, digresket eo an niver a skolidi skoliataet en hentadoù divyezhek e-kerzh an distro-skol diwezhañ.

N’eo ket ar Rannvro a zo kablus : ober a ra he lod.

La Région n’est pas en cause : elle fait sa part du contrat.

Ar Stad ne ra ket hec’h hini. Ne ra ket mat he labour war ar stummañ-kelennerien, war ar merañ-kelennerien, ne dalc’h ket da zoujañ ouzh hec’h endalc’hioù. Evel-just, n’eo ket bet c’hwitet pep tra er bloavezhioù tremenet, met an taolioù brav n’int ket bet implijet evel m’o dije gellet bezañ. Tapomp ur skouer : an aotreegezh evit ar skolaerien divyezhek e Brest. Daoust ma ‘z a mat en-dro, n’eus ket bet digoret un eil lec’h-stummañ ; padal e oa bet 261 goulenn evit 30 plas e 2024 ! N’eo ket an diouer a c’houlenn a harz ar stummañ-skolaerien, an diouer a youl ne lâran ket.

Diazezet eo dazont hor steuñv-adperc’hennañ war endalc’hioù ar Stad, endalc’hioù ha n’hallomp ket o lakaat e pleustr ni hon-unan.

Ur wech stadet kement-se e c’haller dibab etre daou hent.

An hini kentañ a vefe dilez ar stourm : merzhout n’eus ket bet doujet ouzh an endalc’hioù, ha stadañ n’hon eus ket ar galloud d’ober e lec’h ar Stad.

An eil a vefe klask mont buanoc’h o kreñvaat oc’h steuñv deomp-ni, hag o vont da diskouez kirriegezh ar Stad war kement hini eus ar c’hirrigezhioù he deus. Kevredigezhioù en gra, kroget o deus gant ur prosez a-enep d’ar Stad.

Dic’halloud, n’omp ket : gallout a reer cheñch penn d’ar vazh ma krouer ur c’heñver-nerzh politikel efedus.

Sellomp ouzh Euskadi : brasañ niver skolidi ar skolioù-mamm a zo skoliataet en euskareg bremañ, hag implijet e vez ar c’helenn dre soubidigezh er skolioù publik, ez ofisiel. Euskadi n’eo ket Breizh, gwir eo. Met war tiriad Republik Frañs emañ ivez.

Sellomp ouzh Korsika : embann a ra ar rektor e vo mestroni ar c’horseg ur varregezh-diazez, ha reiñ a ra lañs da diorren he c’helenn. Korsika n’eo ket Breizh, gwir eo, met war tiriad Republik Frañs emañ ivez.

Ar pezh a zo diouzh lezenn eno a rank bezañ posubl amañ ivez. Deomp-ni eo da grouiñ ur c’heñver-nerzh politikel evit tremen eus ar « posubl » d’an ober, gant holl berzhidi ar brezhoneg : tud ar skolidi, ar re yaouank, kelennerien, arzourien, stummerien, tud a-youl vat… Traoù o deus da lavaret, mennozhioù o deus evit ober gwelloc’h. En tu all d’ar c’helenn e rankomp mont war tachenn ar vuhez pemdez ivez : er c’hreizennoù-dudi, er programmadurioù sevenadurel, er mediaoù, er familhoù, ha betek er sonerezh a vez skignet er stalioù. Ma n’omp ket hollc’halloudus, gallout a reomp memestra ober muioc’h ha gwelloc’h. Ar budjed-rannvro a zeu a vo ur bazenn bouezus evit diskouez respont Rannvro Breizh d’an diouer a youl a-berzh Stad evit kas endalc’hioù ar C’henemglev Stad-Rannvro da benn-vat .

Ha prest oc’h da reiñ ul lañs nevez d’ar politikerezh-yezh-rannvro evit broudañ an oberourien kevredigezhel ha micherel, evit skoazell al lusk-adperc’hennañ ar yezh da vont war-raok adarre ? »

Prezegenn distaget d’ar yaou 11 a viz kerzu 2025, e Kuzul-rannvro Breizh. Votet eo bet an destenn.

Keneilezed ha keneiled kaer.

Skrivet e oa bet an het-mañ, da gentañ, evit respont d’ur gudenn resis : ne oa bet digoret post POP ebet en Il-ha-Gwilen, daoust d’an ezhommoù, ha daoust ma oa daou skolaer oc’h en em stummañ e brezhoneg a-benn kelenn en Il-ha-Gwilen, just-a-walc’h. Diouzh ar c’heloù am eus bet, diskoulmet e vefe ar gudenn-mañ, pe tost da vezañ. Dav eo trugarekaat ar guzulierienezed-rannvro o deus sikouret an daou skolaer ha pouezet evit ma vefe digoret ar postoù a vanke.

Met pa seller a-dostoc’h ouzh an afer-se e weler ez a pelloc’h eget ar gudenn emaomp o paouez menegiñ : un digresk trumm zo gant an an niver a bostoù POP divyezhek digoret. Meneget eo ar sifroù en diell. Ouzhpenn div wech nebeutoc’h a vefe e 2026 eget er bloavezhioù tremenet. Gallout a reomp anzav ne veze ket pourvezet an holl bostoù, met ar 16 post kinniget evit 2026 a zo memestra nebeutoc’h c’hoazh eget an 21 post pourvezet e 2025 : un digresk a zo programmet neuze.

Ur mod efedus eo avat da bourveziñ kelennerienezed divyezhek el lec’hioù m’hon eus ezhomm anezho. Gouzout a reomp ne vez ket tutaet kalz dre ar c’henstrivadegoù ; rak n’eus ket kalz tud yaouank a oar brezhoneg, ha deskiñ ur yezh en ur deskiñ ur vicher a zo diaes. Hg ouzhpenn ne ro ket ar vicher kelenner da heuñvreal er mare-mañ. Pa stummer kelennerien, avat, en em gaver gant tud o deus skiant-prenet dija, hag a c’hall gouestlañ o holl nerzh d’ar striv evit deskiñ ar yezh. Efedus eo. Ul lodenn vat eus ar gelennerienzed a c’hallfe deskiñ brezhoneg a zo bet kaset da akademiezhoù all avat ; ezhomm zo da grouiñ postoù ispisial evito, ur wech desket brezhoneg, kuit da c’hortoz ugent vloaz da gaout a-walc’h a boentoù evit distreiñ da Vreizh.

Efedus eo krouiñ ar postoù-se neuze. Met nebeutoc’h-nebeutañ a vez digoret bep bloaz. Perak ? N’eo ket an ezhommoù a vank. Hervez ar c’heloù am eus dastumet a-gleiz hag a-zehoù :

-Da vare an distro-skol ez eus bet embannet pennadoù diwar-benn klasoù divyezhek a oa bet kaset ur skolaer unyezhek dezho ; e lec’hioù zo e voe diskoulmet ar gudenn, da skouer e Lambal, goude m’o doa ar skolidi skignet ur ganaouenn vrav da c’houlenn e teufe ur skolaer-ez divyezhek dezho ; er Val d’Anast avat e vefe c’hoazh ur skolaer unyezhek dirak ur c’hlas divyezhek, evit an eil bloavezh da heul ;

-C’hoarvezout a ra c’hoazh, e meur a skol, e vefe erlec’hiet skolaerienezed divyezhek ezvezant gant reoù unyezhek ; ar pezh n’eo ket ur gwall afer evit un devezh pe daou, met dont a ra da vezañ chalusoc’h evit erlec’hiadennoù hir, meur a sizhun dezho ;

-E Sant-Ervlan, e 2024, pa oa bet digoret un hentad divyezhek publik nevez, e oa bet nac’het bugale abalamour ma oant re niverus dija; da lavaret eo ne oa ket bet ijinet e c’hallfe kement a familhoù bezañ dedennet, ha ne oa ket bet tu asantiñ an holl, abalamour ma vije bet ret kavout ur skolaer-ez divyezhek ha ne oa ket anezhañ ;

Ha gallout a rafemp kenderc’hel. Gwir eo, bresk eo ar c’helenn divyezhek ablamaour d’an diouer a gelennerien, daoust ma ranker lâret ivez e anavezer kelennerien divyezhek kaset war postoù unyezhek.

N’eus abeg ebet neuze, d’hor meno, da welet un digresk eus ar postoù POP ; ret eo implijout kement ostilh a c’hallomp evit dont a-benn gant hor palioù.